Η ατμομηχανή της οικονομικής ανάπτυξης

ΑΝΕΣΤΗΣ ΤΑΡΠΑΓΚΟΣ

Θεσσαλονίκη – Αύγουστος 2013


Η καπιταλιστική κερδοφορία κινητήρια δύναμη της ανάπτυξης


Σ’ όλες τις μεταπολεμικές δεκαετίες μέχρι την έκρηξη της τελευταίας κρίσης υπερσυσσώρευσης του κεφαλαίου (2008), καταγράφηκε μια σημαντική οικονομική μεγέθυνση η οποία και είχε ως κίνητρο την διασφάλιση μιας ισχυρής κερδοφορίας των καπιταλιστικών επιχειρήσεων. Σε μια πρώτη περίοδο (1945 – 1973) κατά τρόπο έντονο και απρόσκοπτο, σε μια δεύτερη περίοδο (1973 – 2008) με μια μορφή μετριασμένη, λόγω της πρώτης μεταπολεμικής οικονομικής κρίσης των αρχών της δεκαετίας του 1970. Εφόσον μ’ άλλες λέξεις διασφαλίζονται όροι επαρκούς αποδοτικότητας των επενδυμένων κεφαλαίων των ιδιωτικών επιχειρήσεων, αυτές οδηγούνται στην συστηματική αύξηση των παγίων τους κεφαλαίων και επέρχεται η διαρκής αύξηση της παραγωγής και του κύκλου εργασιών τους, δηλαδή θετικοί ετήσιοι ρυθμοί αύξησης του ΑΕΠ. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Advertisements

Σ. Κουβελάκης: Αίγυπτος – Από την Εξέγερση στην Αντεπανάσταση;

Του ΣΤΑΘΗ ΚΟΥΒΕΛΑΚΗ*
Οι πρόσφατες εξελίξεις στην Αίγυπτο αλλά και στην ευρύτερη περιοχή έχουν οδηγήσει πολλούς στο συμπέρασμα ότι την «Αραβική άνοιξη» έχει πλέον διαδεχθεί ένας «Αραβικός χειμώνας». Σ’αυτούς συγκαταλέγονται βέβαια κατ’αρχήν αυτοί που από την πρώτη στιγμή στάθηκαν επιφυλακτικοί ή εχθρικοί απέναντι στους λαϊκούς ξεσηκωμούς – ειδικά όταν αφορούν μουσουλμανικές χώρες – και προφήτευσαν το μοιραίο τους τέλος. Στα μάτια τους τα όσα συμβαίνουν είναι «φυσιολογικά» γιατί αυτοί οι λαοί (σε αντίθεση με τους «προηγμένους» Δυτικούς) δεν αξίζουν τίποτε καλύτερο από τον ζυγό των δικτατοριών. Και ότι εφόσον είναι έτσι καλύτερα μια δικτατορία κάποιων «κοσμικών» υποτίθεται στρατιωτικών, σταθερά προσδεδεμένων στη Δύση, παρά ένα μη-ελεγχόμενο θεοκρατικό καθεστώς ιρανικού τύπου.
Υπάρχουν όμως και οι υπόλοιποι, για τους οποίους οι λαϊκές εξέγερσεις της Τυνησίας και της Αιγύπτου υπήρξαν κοσμοϊστορικά γεγονότα και θετικές αναφορές. Ας θυμίσουμε εδώ ότι οι πρώτοι ίσως που εμπνεύστηκαν από την πλατεία Ταχρίρ δεν ήταν κάποιοι «καθυστερημένοι τριτοκοσμικοί» αλλά οι εργαζόμενοι στο Ουισκόνσιν των ΗΠΑ, που κατέλαβαν το Καπιτώλιο της πολιτείας για να διαμαρτυρηθούν ενάντια στα αντεργατικά μέτρα που προωθούσε ο Ρεπουμπλικάνος κυβερνήτης. Ακολούθησαν ως γνωστόν οι Ισπανοί Αγανακτισμένοι, οι δικές μας «πλατείες» και το διεθνές κίνημα Occupy που ξεκίνησε στην πρωτεύουσα του χρηματιστηριακού κεφαλαίου.

Α. Χατζηστεφάνου: Νερό με το ΑΤΜ

Siemens, General Electric και Goldman Sachs εισέρχονται στο νέο πόλεμο του νερού. Τα συμφέροντα και οι καταστροφικές επιπτώσεις των ιδιωτικοποιήσεων.
Σε κάποιο χωριό της Ινδίας ένα παιδί περιμένει αυτή τη στιγμή υπομονετικά μπροστά σε ένα μηχάνημα που θυμίζει αρκετά τα ATM μιας τράπεζας. Με τη διάφορα ότι το μηχάνημα δεν δίνει χρήματα αλλά παίρνει λεφτά για να δώσει μικρές ποσότητες νερού. Για το βρετανικό περιοδικό Economist η συγκεκριμένη εικόνα αποτελεί ένα θαύμα της ιδιωτικής πρωτοβουλία, η οποία προσφέρει πόσιμο νερό σε περιοχές που για χρόνια αντιμετώπιζαν σημαντικά προβλήματα ύδρευσης. Για δεκάδες οργανώσεις και ερευνητές όμως είναι μια εικόνα από το μέλλον ενός πλανήτη όπου το νερό θα έχει πάψει οριστικά να αποτελεί δημόσιο αγαθό και η τελευταία σταγόνα του θα ελέγχεται από μια χούφτα πολυεθνικών.
Ήδη, όπως αποκάλυψε πρόσφατα η Wall Street Journal, ορισμένες από τις μεγαλύτερες βιομηχανίες αλλά και μερικά από τα γνωστότερα «αρπακτικά» της Γουόλ Στριτ επενδύουν δισεκατομμύρια δολάρια αγοράζοντας δίκτυα ύδρευσης ή τεράστιες ποσότητες νερού για ύδρευση και άρδευση. Αναμεσά τους συναντά κανείς ονόματα όπως της General Electric στις ΗΠΑ και της Siemens στην Ευρώπη ενώ τους τελευταίους μήνες αυξάνουν συνεχώς την παρουσία τους τράπεζες και άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα όπως η Goldman Sachs.
Πριν από δυο χρόνια αναλυτές της Citigroup ανέφεραν ότι πολύ σύντομα το νερό θα αποτελεί τη σημαντικότερη επένδυση σε φυσικά προϊόντα αφήνοντας σε δεύτερη μοίρα το πετρέλαιο, τον χαλκό, τα αγροτικά προϊόντα και τα πολύτιμα μέταλλα. Ρόλο κλειδί στην προσπάθεια ελέγχου των παγκόσμιων αποθεμάτων νερού θα παίξουν ιδρύματα ερευνών όπως το Aqueduct Alliance το οποίο έχει αναλάβει την «χαρτογράφηση» του νερού προκειμένου να προσφέρει στους πελάτες του (ανάμεσά τους και η Goldman Sachs) πληροφορίες για τις περιοχές του πλανήτη που θα αντιμετωπίζουν προβλήματα ύδρευσης και άρδευσης τις επόμενες δεκαετίες. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Εισηγήσεις Π. Λαφαζάνη, Α. Νταβανέλλου (25/7/2013)